Thu hồi tài sản cho thuê: Vướng từ Luật

Ở Việt Nam, CTTC là một hình thức cấp tín dụng được pháp luật lần đầu tiên ghi nhận tại Pháp lệnh ngân hàng, HTX tín dụng và Công ty tài chính năm 1990 với tên gọi hoạt động thuê mua tài chính. Tại buổi Tọa đàm giải đáp pháp luật về CTTC do Bộ Tư pháp tổ chức ngày 7-6, đa số đại diện các công ty CTTC đều cho rằng; tranh chấp hợp đồng giữa công ty CTTC với khách hàng trong quá trình hoạt động còn phức tạp. Có trường hợp tài sản cho thuê đã được phán quyết nhưng việc thi hành rất khó khăn. Bên cạnh đó, thủ tục tố tụng cũng như thời gian ra phán quyết của Tòa án đối với các vụ kiện đòi tài sản trong các hợp đồng CTTC còn kéo dài, gây phiền hà và thiệt hại về tài chính cho các tổ chức tín dụng.

Theo ông Đàm Đức Long, Tổng Thư ký Hiệp hội CTTC Việt Nam, mặc dù công ty CTTC đã thực hiện đúng các thủ tục, trình tự quy định theo hướng dẫn của pháp luật nhưng khi doanh nghiệp thuê tài sản cố tình không trả tài sản cho thuê và thanh toán tiền thuê còn lại thì công ty CTTC không thể thu hồi được tài sản cho thuê. Theo quy định tại điểm d, khoản 2, Mục I của thông tư liên tịch UBND và công an có trách nhiệm giúp công ty CTTC thu hồi tài sản cho thuê. Nhưng trên thực tế UBND một số địa phương không ủng hộ việc tài sản cho thuê bị thu hồi với lý do “ngại” va chạm với các doanh nghiệp đóng trên địa bàn vì ít nhiều những doanh nghiệp này đã có hỗ trợ địa phương thực hiện các chính sách xã hội. Chính vì vậy dẫn tới thực trạng có trường hợp đã có quyết định thu hồi tài sản cho thuê của Tòa án từ cuối năm 2000, nhưng đến nay việc thu hồi tài sản cho thuê chưa thực hiện được vì thiếu sự hỗ trợ của cơ quan thi hành án.

Tại điểm b, khoản 6, Mục II của Thông tư liên tịch quy định thời hạn tối đa không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu thu hồi tài sản, bên thuê có nghĩa vụ giao tài sản cho thuê và các giấy tờ có liên quan cho công ty CTTC. Nhưng theo Hiệp hội CTTC Việt Nam thời gian quy định như vậy là quá lâu và kiến nghị thời hạn chỉ nên để 10 ngày là đủ. “Trường hợp khi đến hạn trả nợ, bên thuê không trả nợ, bên cho thuê có quyết định thu hồi tài sản nhưng bên thuê không giao tài sản, hành vi này coi như bên thuê cố tình chiếm đoạt tài sản và phải xem đây là hành vi vi phạm Luật hình sự, trên cơ sở đó cơ quan thực thi pháp luật có thể nhanh chóng cưỡng chế, khởi tố vụ án”- Ông Long kiến nghị.

Để khắc phục những tồn tại và bất cập hiện nay trong hoạt động CTTC, ông Hồ Quang Huy, Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm Bộ Tư pháp cho rằng: cần sớm rà soát, hoàn thiện các quy định của pháp luật về CTTC, trong đó tập trung khắc phục những vướng mắc về cơ chế bảo vệ chủ sở hữu tài sản; giải quyết những “xung đột” về lợi ích giữa bên CTTC với người thứ 3. Vì giữa các quy định của pháp luật vẫn chưa có sự thống nhất, đồng bộ. Điển hình như tại khoản 7 Điều 26 Nghị định 16 bên thuê “không được dùng tài sản cho thuê để thế chấp, cầm cố hoặc để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ khác”. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 13 Nghị định số 163/2006/NĐ- CP quy định về việc xử lý tài sản bảo đảm là tài sản thuê có thời hạn từ một năm trở lên và không thuộc diện phải đăng kí quyền sở hữu.